Józef Wierciński (l.52), Ruda Śląska

Sign in, to send a message.

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

Sign in, To send a gift you have to be

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

To add to favorites you must be logged in.

First time here? Register.

Cancel

Sign in, to block a user

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

Sign in, to add to favourites

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

Sign in, to send a message.

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel
 
Mleczaj rydz, rydz (Lactarius deliciosus (L.) Pers.)


Camera: NIKON
Model: COOLPIX L29
Aperture: f/3.2
Focal length: 4.6mm
Exposure: 10/250
ISO: 200

Mleczaj rydz, rydz (Lactarius deliciosus (L.) Pers.)
2017.09.14 01:02

Album: Grzyby
Category : przyroda

Mleczaj rydz[edytuj]     Mleczaj rydz Ilustracja Systematyka Domena eukarionty Królestwo grzyby Typ podstawczaki Klasa pieczarniaki Rząd gołąbkowce Rodzina gołąbkowate Rodzaj mleczaj Gatunek mleczaj rydz Nazwa systematyczna Lactarius deliciosus (L.Gray
Nat. Arr. Brit. Pl. 1: 624 (Londyn, 1821) Mapa zasięgu Mleczaj rydz: zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie Mleczaj rydz: drugie zdjęcie
Cecha charakterystyczna dla rydza: mleczko zieleniejące po uszkodzeniu Commons Multimedia w Wikimedia Commons   Charakterystyczne dla rydza prążkowanie kapelusza   Mleczaj rydz przygotowany do przyrządzenia Zobacz hasło rydz w Wikisłowniku

Mleczaj rydz, rydz (Lactarius deliciosus (L.) Pers.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

 

Spis treści   [ukryj

 

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Zgodnie z zasadami nomenklatury botanicznej (dotyczącej także grzybów) przyjęto, że gatunek ten został poprawnie zdiagnozowany taksonomicznie po raz pierwszy przez Karola Linneusza (jako Agaricus deliciosus) w "Species Plantarum" z 1753 r. Do rodzaju Lactariuszostał przeniesiony przez Samuela Graya w "A Natural Arrangement of British Plants" z 1821 r. i zatwierdzony przez Eliasa Friesa.

Synonimów naukowych ma ok. 30. Niektóre z nich[2].

  • Agaricus deliciosus L. 1753
  • Galorrheus deliciosus (L.) P. Kumm. 1871
  • Lactifluus deliciosus (L.) Kuntze 1891

Nazwę polską podał Franciszek Błoński w 1889 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też inne nazwy: bedłka rydz, rydz prawdziwy[3]. Przez grzybiarzy nazywany jest po prostu rydzem, ale ma też inne regionalne nazwy: rydz pański, rydzyk, rydzek, rycek, ryżyk, ryzok[4].

Morfologia[edytuj] Kapelusz

Średnicy 4–12 cm, barwy cielistoczerwonawej lub w różnych odcieniach pomarańczowej, czasami z domieszką zieleni. Powierzchnia koncentrycznie strefowana, czasami jamkowato-plamista. U młodych owocników pokrój kapelusza jest wypukły, dojrzewający wklęsły, z płytkim wgłębieniem na środku, u starych okazów lejkowaty, długo z podwiniętymi brzegami. Pokryty śluzowatą przy dużej wilgotności powietrza skórką[5][6][7].

Hymenofor

Blaszkowy, blaszki barwy pomarańczowożółtawej, podobnej jak kapelusza, o różnej długości (mieszane), prosto przyrośnięte lub lekko zbiegające na trzon, cienkie i kruche. Po uszkodzeniu wybarwiają się lekko zielonawo[7].

Trzon

Długości 3–7 cm i 1–2,5 cm średnicy, barwy kapelusza lub jaśniejszy, z ciemniejszymi jamkowatymi plamkami (poza tym gładki), przesiąknięty mleczkiem. Cylindryczny, początkowo pełny, potem pusty, przy podstawie zwężony[7].

Miąższ

Zbudowany z kulistawych komórek, które powodują jego specyficzną kruchość i nieregularny przełam. Barwy bladopomarańczowej, zwarty, u dojrzałych owocników kruchy, przesiąknięty jaskrawopomarańczowym mleczkiem. Ma lekko gorzkawy, cierpki smak i słodkawą, owocową woń[7].

Mleczko:

Pomarańczowe, nie zmienia barwy na powietrzu, ulega tylko powolnemu rozjaśnieniu lub pociemnieniu. W smaku jest łagodne, zostawia jednak gorzki posmak[8].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników jasnoochrowy. Zarodniki szerokoowalne o rozmiarach 7,1–9,1 × 6–7,5 μm. Na powierzchni posiadają brodawki połączone siateczką łącznikówo różnej grubości. Podstawki mają rozmiar 36–45 × 4,5–7 μm. Wąskowrzecionowate cystydy występują nielicznie i niemal nie wystają ponad hymenium[8].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Jest szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej na obszarach o klimacie umiarkowanym. Występuje także w Australii[4]. W Polsce jest pospolity[3].

Rośnie na ziemi w lasach i młodnikach iglastych, na piaszczystych glebach. Tworzy mikoryzę z sosnami (Pinus sp.)[9]. W Polsce pojawia się od sierpnia do listopada[3].

Znaczenie[edytuj] Zobacz w Wikiźródłach 
przepisy na potrawy z rydzów

Grzyb jadalny. Owocniki mleczaja rydza są jadalne, określane jako "wysoko cenione"[10][5]"wyborne"[7] i najbardziej poszukiwane grzyby jadalne. Najczęściej używa się ich do marynowania w occie, gdyż przy takim przyrządzeniu nabierają doskonałego, korzennego smaku. Nadają się również do panierowania i smażenia, nie nadają się natomiast do suszenia, ani jako dodatek do zup. Podczas przyrządzania cierpki posmak owocników znika[4].

Gatunki podobne[edytuj]

Wśród grzybów o morfologicznie zbliżonych owocnikach wymienia się następujące gatunki[5]:

  • mleczaj świerkowy (Lactarius deterrimus), występujący wyłącznie pod świerkami (Picea sp.), o mleczku po ok. 30 min. przebarwiającym się czerwonofioletowo;
  • mleczaj jodłowy (Lactarius salmonicolor), występujący pod jodłami (Abies sp.) i jedlicami (Pseudotsuga sp.). Nigdy nie zielenieje po uszkodzeniu;
  • mleczaj zmienny (Lactarius semisanguifluus), o bardziej oliwkowozielonym kapeluszu, o mleczku przebarwiającym się winnoczerwono przy wysychaniu;
  • mleczaj czerwieniejący (Lactarius sanguifluus), o mleczku winnoczerwonym i podobnie lekko zabarwionymi blaszkami;
  • mleczaj modrzewiowy (Lactarius porninsis), występujący wyłącznie pod modrzewiami (Larix sp.), o białym mleczku.

Przez grzybiarzy gatunki te zazwyczaj są nierozróżniane; rozróżnienie ich tylko na podstawie wyglądu jest bardzo trudne, a czasami niemożliwe. Należy brać pod uwagę jeszcze inne cechy; miejsce występowania, kolor mleczka i zmianę koloru miąższu po uszkodzeniu. Z punktu widzenia grzybiarzy rozróżnienie gatunków nie jest bardzo istotne; gatunki te są bowiem jadalne, chociaż dość znacznie różnią się smakiem[9]. Jedynie mleczaj modrzewiowy jest lekko trujący[5]. Najbardziej charakterystycznymi cechami mleczaja rydza są: występowanie pod sosnami, wyraźne prążkowanie kapelusza i zieleniejące mleczko i miąższ po uszkodzeniu[9].

Przypisy

Rate and recommend entry:

 
5
Close

Sign in, to rate this entry.

First time here?, Register

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Sign in to add this photo to your favorites.

First time here?, Register

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Sign in to propose this photo to Award.

First time here?, Register

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

more...  

Recommend

Recommend this photo to your friends

Mleczaj rydz, rydz (Lacta<br />rius deliciosus (L.) Pers<br />.)  :: Mleczaj rydz[edytuj]     <br />Mleczaj rydz  Systematyka<br /> Domena eukarionty Króles<br />two grzyby Typ podstawcz

Type your e-mail address

Type your friend's e-mail addresses

Type message

Write the code from image:

Cancel

 

Link to entry
Recommend on forum
Send by e-mail Add to facebook Add to Google plus Add to Pinterest Add to Twitter wykop
Close
Google
 
0
Facebook
 
0

Your comment:

Comment
Older comments

My last entries

Żółciak Siarkowy Laetipor<br />us Sulphureus
11 hours ago
Murszak rdzawy (Phaeolus <br />schweinitzii)
12 hours ago
Czubajka kania (Macrolepi<br />ota procera)
2 days ago
Koralówka strojna (Ramari<br />a formosa)
2 days ago
Maślak ziarnisty (Suillus<br /> granulatus (L.) Roussel)<br />
4 days ago
Koźlarz babka (Leccinum s<br />cabrum (Bull.) Gray)
5 days ago
all

Favourite blogs

Sign in, to send a message.

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

Sign in, To send a gift you have to be

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

To add to favorites you must be logged in.

First time here? Register.

Cancel

Sign in, to block a user

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

Sign in, to add to favourites

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel

Sign in, to send a message.

First time here? Register.

(in 10 seconds by e-mail, Facebook or Gmail)

Cancel
expand ▼